Powrót Home 1 strona       Forum | Zarządzanie | Eksport | Linki | Autorzy       Napisz do nas Kontakt     Szukaj w Exporterze.pl Szukaj
« Rynki
« Lista targów
« Unia Europejska
« Afryka
« Ameryka Pn
« Ameryka Pd
« Australia
« Azja
« Europa

  Rynki zagraniczne.  

Powrót

: Unia Europejska02-12-20
     Unijne reguły pochodzenia towarów

Unia Europejska

Obecny rozdział jest technicznym opisem urzędowych procedur. Jego treść dotyczy jednak spraw o bardzo istotnym, praktycznym znaczeniu dla przedsiębiorców, pragnących wprowadzić już teraz swój towar do wspólnotowego obszaru celnego, korzystając z preferencji taryfowych jakie stwarza Układ Europejski i wynikająca stąd strefa wolnego handlu istniejąca między Polską a Unią Europejską. Procedury te mają także identyczne zastosowanie w imporcie do Polski z krajów korzystających z preferencji celnych w naszym przywozie (członków UE, krajów rozwijających się, którym takie preferencje Polska przyznała, państw CEFTA i EFTA oraz partnerów z którymi zawarliśmy dwustronne umowy o wolnym handlu).
Opisywane poniżej reguły są również bardzo ważne dla inwestorów zagranicznych produkujących w Polsce wyroby sprzedawane następnie do krajów "piętnastki". W przypadku odpowiednio głębokiego przerobu wyrażającego się określoną proporcją wartości dodanej w naszym kraju, lub w innych krajach korzystających z preferencji, również oni mogą, na podstawie tych przepisów, łatwiej i taniej lokować swój produkt na rynku unijnym.
Reguły pochodzenia, jako takie, nie stanowią przedmiotu obecnych negocjacji między Polską a UE. Przy odpowiednim wykorzystaniu mogą one stać się źródłem znacznych materialnych korzyści handlowych i finansowych dla firm oraz sprzyjać umacnianiu pozycji konkurencyjnej polskich sprzedawców na unijnym rynku.

Definicje i znaczenie reguł pochodzenia towarów jako instrumentu umożliwiającego korzystanie z preferencji celnych

Reguły pochodzenia towarów są to zasady określania ekonomicznej przynależności towaru do konkretnego kraju lub regionu . Zasady te, w formie przepisów prawa, pozwalają na ustalenie z jakiego kraju lub grupy krajów towar pochodzi. Importowane towary są bowiem często przedmiotem różnego traktowania zależnego od miejsca jego pochodzenia. Ponieważ w proces produkcji i dystrybucji towaru może być zaangażowanych więcej niż jeden kraj, reguły pochodzenia są zbiorem zasad pomagających w ustaleniu, który kraj ma być uważany za miejsce wyprodukowania produktu.

Krajem pochodzenia towaru może być kraj, w którym określony produkt został "całkowicie uzyskany", lub w którym został poddany obróbce lub przetworzeniu według określonych reguł pochodzenia. Nie musi więc nim być ani kraj, w którym towar został zakupiony, ani też ten z którego został przywieziony.

Pochodzenie ma bardzo istotne znaczenie dla wszystkich towarów w obrocie międzynarodowym i zawsze powinno być określone, gdyż jest najważniejszym czynnikiem decydującym o wyborze właściwej stawki celnej lub innych środków taryfowych .

W okresie ostatnich kilku lat reguły pochodzenia towarów nabrały szczególnego znaczenia, w związku z tworzonymi nowymi regionalnymi obszarami wolnego handlu. Wyrazem tego jest zróżnicowanie wysokości stawek celnych w taryfach celnych, w zależności od kraju lub obszaru pochodzenia towaru.

Przykładem tego jest nasza taryfa celna, w której stawki celne są zróżnicowane w zależności od kraju lub obszaru pochodzenia produktu. Zróżnicowanie to jest wynikiem podpisanych przez Polskę umów międzynarodowych tworzących strefy wolnego handlu, które poprzez przyznawanie niskich stawek celnych lub innych korzyści towarom pochodzącym z krajów członkowskich umożliwiają korzystanie z określonych preferencji celnych.

W zależności od kraju pochodzenia na taki sam towar są ustalone różne stawki celne, ale. gdyby kraj pochodzenia towaru nie został ustalony, w imporcie do Polski stosuje się wyższą ze stawek (konwencyjnej lub autonomicznej) podwyższoną o 100%. Zastosowanie określonej stawki może jednak nastąpić, o ile zostaną spełnione warunki ustalone przepisami prawa, w tym również wspomnianymi umowami międzynarodowymi.

Warunkiem uzyskania konkretnej stawki celnej jest udokumentowanie pochodzenia towaru z kraju lub obszaru, dla którego została ustalona, to znaczy spełnienie wymogów określonych w regułach pochodzenia i zaspokojenie innych zapisanych tam warunków.

Regulacje prawne

Polskie regulacje prawne w zakresie dotyczącym reguł pochodzenia towarów zawarte są w:

Proces stowarzyszania się Polski z Unią Europejską stworzył potrzebę dostosowania przepisów krajowych do regulacji w niej obowiązujących. W dziedzinie cła wyrazem tego były rozwiązania wprowadzone od 1.1.98 nowym Kodeksem celnym i przepisami wykonawczymi do niego, które opracowane zostały w oparciu o odpowiadające im przepisy Unii Europejskiej, (w szczególności art. 22 -27 i 35 7- 140 Kodeksu Celnego Unii oraz przepisy wykonawcze do niego) i zawierają analogiczne regulacje.

Rozróżnienie między preferencyjnymi i niepreferencyjnymi regułami pochodzenia

Nasze przepisy określają pojęcie pochodzenia produktów dla następujących celów:

Określone wspomnianymi regulacjami środki stosuje się w obrocie międzynarodowym zgodnie z klasyfikacją nomenklatury towarowej taryfy celnej. Kodeks celny określa cel i zasady ustalania pochodzenia towarów wprowadzanych na polski obszar celny i wyprowadzanych z niego, w oparciu o niepreferencyjne (art. 15 -19) oraz preferencyjne (art. 20) reguły pochodzenia .

Preferencyjne reguły są zazwyczaj bardziej rygorystyczne niż niepreferencyjne, gdyż są ustalane przez członków regionalnych obszarów wolnego handlu lub krajów, które przystąpiły do preferencyjnego porozumienia handlowego, aby zagwarantować, że tylko te towary, które pochodzą z jednego z krajów członkowskich, korzystają z niskich stawek celnych i innych korzyści przyznanych porozumieniem.

Przykład z praktyki

Aby spełniona została preferencyjna reguła pochodzenia, właściwa na przykład dla koszul, produkt ten musi być wytworzony od etapu przędzy w kraju , który ma preferencyjne porozumienie handlowe z Polską , lub kraj wobec którego stosuje się przyznane jednostronnie stawki preferencyjne DEV lub LDC (dotyczące krajów rozwijających się ).

Natomiast zgodnie z właściwą dla tej koszuli regułą niepreferencyjną wystarczy, że wszystkie operacje wytworzenia produktu następujące po cięciu materiału, mają miejsce w jednym kraju, aby kraj ten stał się krajem pochodzenia produktu.

Niepreferencyjne reguły pochodzenia towarówi zasady określania niepreferencyjnego pochodzenia

W oparciu o niepreferencyjne reguły pochodzenia towarów ustala się niepreferencyjne pochodzenie towarów celem zastosowania stawki celnej konwencyjnej lub niższej autonomicznej. Niepreferencyjne reguły pochodzenia towarów ustalone w art. 15 - 19 Kodeksu celnego określają pojęcia produktów całkowicie uzyskanych lub wyprodukowanych w jednym kraju oraz kryterium ustalania pochodzenia, gdy w produkcję towaru zaangażowany jest więcej niż jeden kraj.

Szczegółowe zasady i tryb ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towarów, w których produkcję zaangażowany jest więcej niż jeden kraj, sposób jego dokumentowania oraz listy towarów, których pochodzenie musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia, określa rozporządzenie RM z dnia 15.10.1997 r. opublikowane w Dz. U z dnia 24.10.1997 r., Nr 130, poz. 851 i Dz.U. z 13.11.1998 r. Nr 138 poz. 890. Akt ten jest ogólnie zgodny tu z przepisami wykonawczymi Unii Europejskiej, art. 35 - 65, które posłużyły za wzór przy opracowywaniu naszych przepisów. W rozporządzeniu przedstawiono dokładnie niepreferencyjne reguły pochodzenia towarów, ustalając dla określonych produktów (w załącznikach Nr.1 i 2) wykazy procesów lub przetworzenia, których wykonanie nadaje pochodzenie produktów. W rozporządzeniu przedstawiono również wzory świadectw oraz wniosku o wystawienie takiego świadectwa. W Polsce takie świadectwa pochodzenia wystawiają właściwe terytorialnie (według siedziby firmy) urzędy celne, na formularzu, którego wzór określa załącznik Nr 4 do rozporządzenia.

Istniejące w polskim ustawodawstwie różnice dotyczą braku w krajowych przepisach odpowiednich regulacji i uwarunkowań dotyczących innego rodzaju świadectw pochodzenia dla produktów rolnych i tekstylnych, które są stosowane przez UE w obrocie niektórymi produktami z niektórymi krajami. W tym zakresie polskie regulacje również będą dostosowywane do unijnych, aż do osiągnięcia pełnej zgodności.

Całkowita zgodność reguł pochodzenia stosowanych w międzynarodowym handlu niepreferencyjnym będzie zapewniona po zakończeniu prac nad harmonizacją reguł pochodzenia realizowanych w ramach Porozumienia w sprawie reguł pochodzenia, które jest wynikiem porozumień zawartych w ramach wielostronnych negocjacji Rundy Urugwajskiej, gdyż celem tego Porozumienia jest stworzenie jednolitego systemu zharmonizowanych reguł pochodzenia, który będzie stosowany przez wszystkich członków WTO i który zapewni przejrzystość ustaw, przepisów i praktyk odnoszących się do reguł pochodzenia.

Realizując cele tego Porozumienia Unia Europejska dostosowuje ustawodawstwo do wymagań Porozumień Światowej Organizacji Handlu (WTO). Zgodnie z postanowieniami Porozumienia WTO w sprawie reguł pochodzenia ustaliła system wiążącej informacji na temat pochodzenia towarów, wprowadzając odpowiednie zapisy do swojego Kodeksu celnego. Postanowienia te są stosowane w krajach Unii Europejskiej od 1997 r i zostały opublikowane w dzienniku urzędowym Wspólnot Europejskich (Official Journal of the European Communities L253 z dnia 13.01.1997 r.).

Obecnie, na wniosek eksportera, importera lub innej zainteresowanej osoby, administracja celna, w której gestii są sprawy dotyczące wystawiania świadectw pochodzenia oraz dokumentowania i określania pochodzenia, udziela pomocy oraz wyjaśnień w sprawach dotyczących ustalenia kraju pochodzenia.

Preferencyjne reguły pochodzenia towarów

Reguły ustalania preferencyjnego pochodzenia towarów zawarte są w:

Preferencyjne pochodzenie towaru określa się dla zastosowania stawek celnych preferencyjnych DEV i LDC lub obniżonych wynikających z umów międzynarodowych ustalonych w taryfie celnej.

Reguły pochodzenia w Ogólnym Systemie Preferencji

Stawki preferencyjne DEV i LDC są przyznawane jednostronnie w ramach Ogólnego Systemu Preferencji (GSP) przez rozwinięte kraje względem krajów rozwijających się i najmniej rozwiniętych. Polska, podobnie jak wszystkie kraje Unii Europejskiej, udziela preferencji w ramach tego systemu.

W polskiej Taryfie Celnej znajduje się kolumna stawek DEV i LDC. Przyznawanie tych stawek jest uwarunkowane spełnieniem określonych przepisami warunków potwierdzonych przedłożeniem właściwego dowodu pochodzenia Szczegółowe zasady i tryb ustalania pochodzenia towarów reguluje przytoczone wcześniej rozporządzenie RM w sprawie określania reguł ustalania preferencyjnego pochodzenia oraz sposobu jego dokumentowania.

Polskie przepisy wykonawcze regulujące warunki stosowania stawek celnych preferencyjnych DEV i LDC i zawierające reguły pochodzenia dla towarów pochodzących z krajów rozwijających się i najmniej rozwiniętych ustalają, że zastosowanie tych stawek jest warunkowe. Aby skorzystać z preferencyjnej stawki DEV lub LDC towar:

Ustalone w akcie wykonawczym do kodeksu kryteria ustalania preferencyjnego pochodzenia określające zasady stosowania stawek celnych preferencyjnych DEV i LDC są również zgodne z przepisami wykonawczymi Unii Europejskiej (art. 67 - 95). Zasadniczo warunki przyznawania tych stawek w Polsce są podobne do unijnych, chociaż w krajach Unii regulacje w tym zakresie są bardziej szczegółowe.

Reguły pochodzenia w umowach o wolnym handlu - Protokół 4 do Układu Europejskiego.

Ustalane w taryfie celnej obniżone stawki celne wynikają z zawartych przez RP międzynarodowych umów handlowych. Stawki te są stosowane na wniosek zgłaszającego, o ile towary, do których się odnoszą, spełniają warunki do ich zastosowania. Warunki, jakie musi spełnić towar, aby korzystać z tych środków, to uzyskanie i udokumentowanie pochodzenia według reguł preferencyjnego pochodzenia towarów wynikających z tych umów.

W odniesieniu do krajów UE Umową taką jest Układ Europejski. Reguły określające preferencyjne pochodzenie produktów zawiera Protokoł 4 do tej Umowy dotyczący definicji pojęcia "produkty pochodzące" i metod współpracy administracyjnej.

Poza umową z krajami Unii Europejskiej Polska podpisała międzynarodowe umowy handlowe wielostronne z krajami CEFTA i EFTA. Preferencyjne reguły pochodzenia i zasady dokumentowania pochodzenia dla tych obszarów zawierają odpowiednio Protokoły 7 oraz B do tych Umów. Mamy również podpisane umowy dwustronne z Estonią, Izraelem, Litwą, Łotwą, Turcją, w których reguły preferencyjne oraz zasady dokumentowania pochodzenia zawarte są w Protokołach 3 do tych umów oraz w Protokole 4 do umowy z Wyspami Owczymi. We wszystkich naszych umowach preferencyjnych występują takie same regulacje, jak przyjęte w umowach unijnych.

System preferencyjnych reguły pochodzenia zawarty w umowach o wolnym handlu

Jednolity system określania i dokumentowania pochodzenia towarów, określony postanowieniami umów preferencyjnych, funkcjonuje identycznie na wszystkich rynkach. Istniejące w tym systemie niewielkie różnice dotyczące Izraela czy Wysp Owczych wynikają z odmiennych postanowień umów z tymi krajami. Poniższe omówienie jest oparte na Protokole 4 do Układu, który został uznany przez wszystkie kraje jako bazowy.

Wymogi dotyczące uzyskiwania statusu produktów pochodzących

Preferencyjne traktowanie w imporcie do Polski lub Unii mogą uzyskać produkty, które poprzez spełnienie wszystkich warunków określonych w umowach preferencyjnych nabyły status produktów pochodzących. Pierwszym warunkiem jest uznanie preferencyjnego pochodzenia produktu.

W tym zakresie Protokół 4 do Układu Europejskiego ustala podstawowe wymogi ogólne, uważając za pochodzące następujące produkty :

Produkty, które nie są całkowicie uzyskane będą uważane za poddane wystarczającej obróbce lub przetworzeniu, gdy spełnią szczegółowe warunki wyspecyfikowane wg wykazu Załącznika II do Protokołu 4. Wykaz ten obejmuje listę procesów obróbki lub przetworzenia, które muszą być dokonane na materiałach niepochodzących, aby wytworzone produkty uzyskały status pochodzących.

Wymienione w kolumnach 3 i 4 wykazu Załącznika II do Protokołu 4 procesy określają preferencyjne reguły pochodzenia dla poszczególnych produktów sklasyfikowanych w odpowiednich pozycjach (poziom 4 cyfr klasyfikacji według systemu klasyfikacji celnej HS), odpowiednio opisanych w jego kolumnach 1 i 2. Są to procesy, które stosuje się w pierwszej kolejności dla ustalenia preferencyjnego pochodzenia produktu. We wszystkich szczegółowych regułach zastosowano kryterium wystarczającego przetworzenia .

W zależności od produktu kryterium to jest wyrażone określoną zasadą/regułą lub też kombinacją takich zasad.

Kryteria uzyskiwania pochodzenia poprzez wystarczające przetworzenie

W wykazie Załącznika II odzwierciedleniem kryterium wystarczającego przetworzenia są następujące reguły:

Zasada kumulacji pochodzenia

Przyjęcie identycznych zasad określania pochodzenia towarów w wymienionych umowach preferencyjnych, przez wszystkie kraje, umożliwiło stworzenie jednolitego system przyznawania preferencyjnego pochodzenia towarów w oparciu o identyczne kryteria pochodzenia. System ten daje też możliwość kumulowania tak uzyskanego preferencyjnego pochodzenia. Wszystkie umowy preferencyjne zawierają postanowienia o możliwości wielostronnej kumulacji pochodzenia w ramach tzw. "kumulacji paneuropejskiej", na całym obszarze preferencyjnym. Dla ich stosowania muszą być spełnione określone warunki.

Kumulacja wielostronna może być stosowana tylko do materiałów i produktów, które uzyskały status pochodzących przy zastosowaniu identycznych reguł pochodzenia. Zgodnie z tymi warunkami kumulacja w Polsce polega to na tym, że materiały pochodzące z Węgier, Czech, Słowacji, Bułgarii, Rumunii, Łotwy, Litwy, Estonii, Słowenii , Turcji (z wyjątkiem materiałów pochodzących z Turcji znajdujących się na liście Załącznika V Protokołu 4), Islandii, Norwegii lub Szwajcarii (łącznie z Księstwem Lichtenstein) w rozumieniu umów pomiędzy UE i Polską i tymi krajami, jeśli zostaną włączone do produktu uzyskanego w Polsce, będą uważane za pochodzące z Polski, bez potrzeby poddawania ich wystarczającej obróbce lub przetworzeniu. Musi to jednak być obróbka lub przetworzenie wykraczające poza zakres operacji uważanych za niewystarczające dla nadania statusu pochodzących produktów wymienionych w Protokole 4 art.7 (zawierającym listę operacji uważanych za niewystarczające).

W przypadku, gdy obróbka lub przetworzenie, które miały miejsce w Polsce nie wykraczają poza operacje lub czynności wymienione w art. 7, uzyskany produkt będzie uważany za pochodzący z Polski tylko wtedy, gdy wartość tam dodana przewyższa wartość użytych materiałów pochodzących z któregokolwiek innego wymienionego kraju. Jeśli tak nie jest, uzyskany produkt będzie uważany za pochodzący z kraju, który ma największy udział materiałów pochodzących użytych do produkcji w Polsce.

Przykład z praktyki

Różne części garnituru i spódnica pochodzą z dwóch krajów i są pakowane w Polsce. Spódnica i spodnie ze Słowenii mają wartość 180 EURO Marynarka z UE ma wartość 100 EURO. Do pakowania użyto toreb plastikowych pochodzących z Ukrainy, o wartości 0,5 EURO. Koszt pakowania garnituru i spódnicy w Polsce wynosi 2 EURO. Cena "ex works" produktu opakowanego wynosi 340 EURO.

Wykonana w Polsce obróbka nie wykracza poza zakres czynności wymienionych w art. 7. Produkt zostaje więc uznany za pochodzący ze Słowenii, gdyż wartość dodana tam jest największa.

Gdy stosuje się postanowienia o sumowaniu preferencyjnego pochodzenia, krajem pochodzenia produktu jest zatem kraj, w którym dokonano obróbki wykraczającej poza niewystarczającą lub - gdy jej w ogóle nie dokonano - kraj największej wartości dodanej do produktu. Jeżeli produkt pochodzący z jednego z wymienionych krajów po przywiezieniu do Polski nie zostanie poddany żadnym operacjom, zachowa on swoje pochodzenie przy wywozie, do jednego z tych krajów. Pochodzenie w Unii Europejskiej na zasadach kumulacji określa się analogicznie, jak w Polsce.

Aby system kumulacji funkcjonował prawidłowo, uczestniczące w nim kraje przekazują sobie i publikują szczegółowe informacje o umowach i określonych w nich regułach pochodzenia stosowanych wobec innych krajów objętych kumulacją. Nie stosujemy zasad kumulacji, aby ustalić czy produkt jest pochodzący czy nie, gdy miało miejsce wystarczające przetworzenie materiałów. Należy również zawsze pamiętać, że materiały pochodzące z krajów objętych kumulacją są materiałami pochodzącymi. Do ustalania procentu lub wartości materiałów, które muszą być poddane wystarczającemu przetworzeniu bierze się tylko materiały z krajów trzecich. W praktyce, zasady łączenia pochodzenia materiałów z różnych krajów mają zastosowanie dla ustalania konkretnego kraju pochodzenia produktu, gdyż wszystkie tworzące go materiały mają preferencyjne pochodzenie. Ustalenie kraju pochodzenia ma znaczenie dla wyboru właściwej stawki celnej dla produktu, gdyż we wszystkich taryfach celnych stawki celne są zróżnicowane w zależności od kraju pochodzenia towaru.

Wymogi terytorialne

Zasada terytorialności. W myśl postanowień Protokołu 4 warunki nabywania pochodzenia muszą być spełnione nieprzerwanie w Polsce lub w Unii Europejskiej. Oznacza to, że towary pochodzące, wyeksportowane z UE lub Polski i przywiezione ponownie, muszą być uznawane za niepochodzące, chyba że jest możliwe udokumentowanie administracji celnej że:

Na nabycie pochodzenia nie mają wpływu operacje obróbki czy przetworzenia dokonywane poza obszarem Polski lub Unii na materiałach wyeksportowanych odpowiednio z tych obszarów, a następnie ponownie przywiezionych chyba, że :

Oznacza to, że szczegółowe reguły towarowe Załącznika II nie mają zastosowania do obróbek i przetworzenia dokonywanego poza obszarami Polski i UE. Jednak gdy dla uzyskania statusu pochodzącego produktu końcowego ma zastosowanie reguła ustalająca maksymalną wartość użytych materiałów niepochodzących, wówczas cała uzyskana poza Polską lub UE wartość dodana jest doliczana do niepochodzącego limitu.

Zasada bezpośredniego transportu. Zgodnie z warunkami Protokołu 4, preferencyjne traktowanie mogą uzyskać tylko te pochodzące produkty, które będą transportowane bezpośrednio między Unią Europejską i Polską lub przez terytorium krajów, z którymi mamy zawarte umowy handlowe na identycznych warunkach. Zasada ta wymaga, aby towary pochodzące były transportowane bezpośrednio z terytorium jednego państwa, strony umowy, na terytorium drugiego, będącego również stroną umowy. Zasada ta nie wyklucza ani tranzytu towarów przez terytorium państwa trzeciego, ani składowania ich czy przeładunku. Celem jej jest zabezpieczenie, aby pochodzący towar transportowany przez terytorium krajów trzecich nie został zamieniony na niepochodzący lub poddany obróbce, w wyniku której stracił swój status.

Dla potwierdzenia spełnienia tego warunku należy przedłożyć władzom celnym w kraju importu jednolity dokument transportowy obejmujący całą trasę przesyłki, lub odpowiednie świadectwo wystawione przez władze celne kraju tranzytu, potwierdzające warunki, na jakich towar pozostawał w państwie tranzytu.

Zakaz zwrotu cła. W odniesieniu do pochodzących produktów na które wystawiony został dowód pochodzenia, obowiązuje zakaz zwrotu cła od niepochodzących materiałów użytych do ich wyprodukowania w Polsce i w Unii Europejskiej. Zakaz ten dotyczy wszystkich produktów objętych umową. Zapis o niestosowaniu zwrotu cła od tak zwanych komponentów niepochodzących ogranicza polskim eksporterom możliwość otrzymania zwrotu cła od importowanych surowców wykorzystywanych w procesie produkcji eksportowanego produktu, gdy jest on eksportowany do któregokolwiek kraju strefy preferencyjnej. Zmusza to do korzystania przede wszystkim z materiałów i komponentów pochodzących z tej strefy, gdyż tylko od nich można otrzymać zwrot cła.

W praktyce oznacza to, że gdy eksporter występuje o wystawienie świadectwa pochodzenia EUR.1 na określony produkt, muszą być opłacone cła za niepochodzące materiały, które zostały zużyte do jego produkcji, ale produkt ten skorzysta z preferencyjnego traktowania w partnerskim kraju importu. Jeżeli świadectwo nie jest wystawione na produkt, cło za materiały niepochodzące nie będzie płacone, ale w partnerskim kraju importu będzie musiała być zapłacona pełna stawka celna, gdyż produkt nie będzie uważany za pochodzący w rozumieniu Porozumienia. Tzn. że zasada ta obowiązuje tylko wtedy, gdy wystawiany jest dowód pochodzenia służący zastosowaniu obniżonej stawki w kraju importu.

Wymogi dotyczące dokumentowania pochodzenia

Z preferencyjnego traktowania mogą korzystać transportowane bezpośrednio produkty pochodzące z UE w imporcie do Polski oraz pochodzące z Polski w imporcie do UE, pod warunkiem przedłożenia dla nich:

Nie ma potrzeby przedkładania żadnego dokumentu potwierdzającego pochodzenie w przypadku paczek małej wartości od i do osób prywatnych, lub stanowiących bagaż podróżnego. Deklaracja na fakturze jest uproszczoną formą dokumentu preferencyjnego, który może być stosowany przez eksportera zamiast świadectwa EUR.1 w określonych warunkach. Należy jednak pamiętać, że deklaracja o pochodzeniu nigdy nie jest dowodem preferencyjnego pochodzenia w formalnym znaczeniu. Jest to tylko deklaracja, w której deklarujący oświadcza, że według jego wiedzy eksportowany produkt spełnia wymagania ustalone w protokole pochodzenia. W normalnej procedurze świadectwo jak i deklarację o pochodzeniu wystawia się w chwili rzeczywistego eksportu.

Przepisy dopuszczają również wystawianie takich dokumentów retrospektywnie, w określonych warunkach. W odniesieniu do świadectwa EUR.1 dowód może być dostarczony urzędowi celnemu nie później, niż w ciągu 3 lat od dania przyjęcia zgłoszenia celnego o ile nie był dołączony do zgłoszenia. Deklaracja na fakturze musi być przedłożona w kraju przywozu nie później niż 2 lata od dokonania importu. Na podstawie dowodu pochodzenia wystawionego lub sporządzonego uprzednio jest możliwość wystawienia zastępczego świadectwa EUR.1. Jest również możliwość wystawienia duplikatu świadectwa EUR.1 w przypadku jego zniszczenia lub zaginięcia.

Deklaracja o pochodzeniu

Deklaracja o pochodzeniu może być sporządzona przez każdego eksportera, dla przesyłek zawierających produkty pochodzące, których łączna wartość nie przekracza 6.000 EURO. W przypadku przesyłek większej wartości musi to być upoważniony eksporter. O upoważnienie takie może wystąpić każdy eksporter dokonujący częstych odpraw produktów.

Na podstawie art. 20 § 3 ustawy Kodeks celny, upoważnienia do uproszczonego sposobu dokumentowania może udzielić organ celny osobom spełniającym określone warunki w §1. Szczegółowe zasady i tryb stosowania uproszczonego sposobu dokumentowania pochodzenia towarów ustala rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 31.08.1999 (Dz.U. Nr 74 poz. 832). Osoba ubiegająca się o pozwolenie składa wniosek do organu celnego właściwego ze względu na miejsce zamieszkania lub siedzibę wnioskodawcy. Pozwolenie wydaje dyrektor właściwego urzędu celnego na okres określony przez wnioskodawcę, jednak nie dłuższy niż 3 lata.

Osoba posiadająca pozwolenie może potwierdzać pochodzenie towarów w rozumieniu umów o wolnym handlu w formie deklaracji złożonej na fakturze, specyfikacji wysyłkowej lub innym dokumencie, który opisuje towar w sposób wystarczający do ich identyfikacji. Deklaracja upoważnionego eksportera może być sporządzona, jeżeli towary, których dotyczy, są uznawane za produkty pochodzące w rozumieniu umowy o wolnym handlu niezależnie od wartości towarów. Może ona dotyczyć tylko towarów wywożonych we własnym imieniu przez osobę posiadającą pozwolenie. Przywilej ten może być cofnięty w każdej chwili, jeżeli zostanie stwierdzone, że osoba ta naruszyła przepisy prawa celnego lub umowy międzynarodowej dotyczące pochodzenia produktów lub uniemożliwia czy utrudnia przeprowadzenie kontroli dotyczącej prawidłowości sporządzonej deklaracji.

Świadectwo przewozowe EUR. 1

Aby służyć jako ważny dowód pochodzenia, świadectwo EUR.1 musi spełniać następujące warunki:

Dowód pochodzenia jest ważny przez 4 miesiące od daty wystawienia przez władze celne w kraju eksportu i w tym okresie musi być przedłożony władzom celnym kraju importu. Termin ten odnosi się zarówno do EUR.1, jak i do uproszczonej formy dowodu określanej jako deklaracja na fakturze.

Każdy eksporter ubiegający się o wystawienie świadectwa przewozowego EUR.1 jest zobowiązany do przedłożenia, na każde żądanie władz celnych kraju eksportu, w którym występuje o świadectwo, odpowiednich dokumentów potwierdzających status pochodzenia produktów i spełnienia wszystkich innych wymogów koniecznych dla wystawienia tego dokumentu. Obowiązek przechowywania kompletnej dokumentacji źródłowej ciąży na eksporterze przez okres co najmniej 3 lat.

Weryfikacja dowodów pochodzenia

Dla zapewnienia prawidłowego stosowania umów i ochrony interesów finansowych państw, organy celne dokonują kontroli. właściwej realizacji postanowień dotyczących preferencyjnego traktowania produktów. W tym zakresie UE oraz Polska udzielają sobie wzajemnej pomocy za pośrednictwem władz celnych dokonując weryfikacji autentyczności świadectw przewozowych lub deklaracji na fakturach oraz prawidłowości informacji podanych w tych dokumentach. Weryfikacje mają na celu ustalenie, czy z preferencyjnego traktowania korzystają tylko towary spełniające preferencyjne reguły pochodzenia określone w poszczególnych protokołach.

Weryfikacje są dokonywane wyrywkowo lub wtedy, gdy istnieją uzasadnione wątpliwości co do pochodzenia towarów lub wiarygodności przedstawionych dokumentów. W przypadku wątpliwości weryfikacja dowodu pochodzenia jest przyjęta i akceptowana przez wszystkie uczestniczące we współpracy kraje metodą wyjaśniania wszelkich wątpliwości lub potwierdzania autentyczności.

W tym celu władze celne kraju importu zwracają świadectwo lub fakturę władzom celnym kraju eksportu, podając przyczyny wnioskowania o weryfikację. Dokonujące weryfikacji władze celne kraju eksportu mają prawo zażądać każdego dowodu, przeprowadzić kontrolę ksiąg rachunkowych eksportera i każdą kontrolę, którą uznają za właściwą .

O wynikach weryfikacji, występujące z wnioskiem władze są informowane tak szybko jak to możliwe. Otrzymane wyniki muszą zawierać stwierdzenia, które pozwolą na ustalenie, czy dokumenty są autentyczne, a wymienione w nich produkty spełniły wszystkie warunki, aby uzyskać preferencyjne traktowanie. Jeżeli w przypadku uzasadnionej wątpliwości brak jest odpowiedzi w ciągu 10 miesięcy od dnia złożenia wniosku o dokonanie weryfikacji, lub gdy udzielona odpowiedź nie zawiera wystarczających informacji do ustalenia autentyczności weryfikowanych dokumentów albo rzeczywistego pochodzenia produktów, władze wnioskujące o weryfikację odmawiają wszelkich preferencji.

Opracowanie: MGP i PS

Powrót

Home 1 strona               Powrót Powrót               Góra strony Góra strony               Adres - Telefon - Faks - E-mail Napisz do nas